Wij zijn een onafhankelijk arbeidsdeskundig- en verzuimadviesbureau. Dagelijks begeleiden wij werkgevers bij verzuim en re-integratie. Vanuit onze praktijkervaring en de signalen die wij opvangen bij onze klanten schrijven wij dit artikel. Een eerlijk verhaal over een ontwikkeling die ons zorgen baart.
De Arbofabriek
Er is iets veranderd in de wereld van arbodienstverlening. Niet van de ene op de andere dag, maar geleidelijk. Een landschap van grote commerciële concerns. Holdings die meerdere merknamen onder één dak hebben: aparte labels voor verzuimbegeleiding, re-integratie, psychologische zorg, coaching en andere interventies. En vaak is er één overkoepelende organisatie die al die merken met elkaar verbindt.
Wij noemen dit een Arbofabriek
Dat is geen aanval op de mensen die er werken. Dit zijn oprechte professionals die dagelijks het beste voor hebben met werkgevers én werknemers. Maar de manier waarop het systeem is ingericht, roept vragen op die de moeite waard zijn om te stellen.
Het abonnementsmodel en de doorverwijsketen
Vaak wordt er een abonnement verkocht voor de basisdienstverlening. Je sluit je hierdoor aan bij een systeem dat vervolgens zijn werk gaat doen. Stap voor stap. Dienst voor dienst. Factuur voor factuur.
Het basisabonnement is het startpunt. Dat dekt de wettelijke basis: verzuimbegeleiding, de bedrijfsarts, de praktijkondersteuner. Alle losse diensten en interventies die daar bovenop komen vallen buiten het abonnement en worden apart gefactureerd.
En dat is precies waar het wringt. Want die aanvullende diensten zijn aanzienlijk duurder dan wanneer je ze zelf los, bij een onafhankelijke partij inkoopt. Zo word je als werkgever ‘gevangen’. Niet met dwang. Maar met gemak en een systeem dat voor je werkt.
De diensten binnen de Arbofabriek zijn op elkaar aangesloten als een productielijn. Elke stap in het verzuimproces leidt naar de volgende. Niemand forceert je. Het gaat vanzelf.
Gedwongen winkelnering
Wij vernemen zelfs dat er arbodiensten zijn die als voorwaarde voor hun dienstverlening stellen dat je alle aanvullende interventies ook verplicht bij hen afneemt. Wil je dus later een arbeidsdeskundige inschakelen? Dan moet dat via hen. Heb je behoefte aan psychologische begeleiding voor een medewerker? Dat kan, maar dat leveren zij dan ook.
Kies je toch voor een externe partij, dan geven sommige arbodiensten aan dat ze die werkwijze niet kunnen ondersteunen. Of de samenwerking dan niet goed verloopt. Een ander argument: dat de systemen waarmee zij werken niet aansluiten op andere partijen.
Er is echter geen wet die dit afdwingt, maar in de praktijk ervaren werkgevers het wel als een stevige voorwaarde.
Het Eigen Regiemodel: Een les uit het verleden
Werkgevers en de arbodiensten hebben al eerder voor keuzes gestaan. Na de invoering van de Wet Verbetering Poortwachter in 2002 werd er bewust gekozen om de verantwoordelijkheid en regie neer te leggen bij de werkgever. De term ‘Eigen Regiemodel’ ontstond. De werkgever als regisseur, de arbodienst als dienstverlener en adviseur. De intentie klopte en voor veel organisaties werkte het ook.
Maar de beweging die we nu zien bij de Arbofabrieken lijkt weer een andere richting aan te nemen. Dit maakt het urgenter dan ooit om opnieuw naar een juiste vorm te zoeken en de eigen keuzes te maken. Want voordat je het weet ben je weer volledig afhankelijk van de arbodienst en verlies je precies de regie die je ooit bewust hebt teruggevraagd.
De oplossing is dus niet nieuw. Maar de noodzaak wel net zo evident!
Los inkopen: Een eigen keuze
De weg terug begint met een bewuste keuze. En die keuze is simpeler dan het lijkt.
Je bent als werkgever vrij om diensten los in te kopen. Een basiscontract met een arbodienst voor de wettelijk verplichte taken en daarnaast zelf bepalen wie je inschakelt voor een arbeidsdeskundig onderzoek, voor begeleiding, voor coaching en alle overige interventies. Per situatie, per medewerker, op basis van wat jij nodig vindt. Niet wat het systeem genereert.
Dat betekent: bewust kijken wat er in jouw contract staat. Vragen stellen bij elk advies. Nadenken voordat je tekent. En je eigen portemonnee bewaken, niet als wantrouwen richting de mensen die je begeleiden, maar als bewust werkgever die weet dat elke euro die je uitgeeft ook een bewuste keuze verdient.